Sosyal medyada 15 yaş sınırı: Mevcut hesaplar kapatılacak

10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı; 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise ayrı bir hizmet rejimi kuruldu. Düzenlemenin en çok tartışılan yanı, yaşı 15'in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesaplarının kapatılacak olması; bu, kullanıcı tarafında erişim ve veri kaybı anlamına geliyor.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", yaş doğrulamayı e-Devlet Kapısı üzerinden işletiyor ve mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar süre tanıyor.

Öne çıkanlar

• Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasını yasaklıyor; bu yaş grubundaki hesap açılış talepleri onaylanmayacak.
• Yaş doğrulama, kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkan tanıyan yöntemlerle ve e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen yaş doğrulama belirteciyle yapılacak.
• 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları varsayılan olarak gizli olacak; bu hesaplarda canlı yayın açılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
• Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek; mevcut hesaplarda yaş doğrulama işlemleri 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanacak.

Ne değişti?

Yeni yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcıların hizmet sunumunu yaş eşiğine bağlıyor: 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamayacak ve bu yaş grubundaki hesap açılış talepleri onaylanmayacak. Böylece platformların çocuk kullanıcılara ilişkin yükümlülükleri, içerik ve ayar düzeyinin ötesine geçerek doğrudan erişim eşiğine taşınıyor.

Yönetmelik aynı zamanda "ayrıştırılmış hizmet" kavramını getiriyor. Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara yönelik hizmette çocuğun yüksek yararını ve fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişim ihtiyaçlarını gözeterek gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Yaş doğrulama nasıl yapılacak?

Yaş doğrulama, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaş durumunun e-Devlet Kapısı üzerinden "yaş doğrulama belirteci" ile doğrulanması suretiyle yapılacak; süreçte kimlik tespiti değil, yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesi esas alınacak. Yönetmelik, yaş doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunmasını temel ilke olarak belirliyor.

Doğrulama yöntemlerinin gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik yönden sağlam ve güvenilir bir altyapıya sahip kılınması isteniyor. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açılış talepleri onaylanmayacak; 15 yaş üstü kullanıcılar ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi tutulacak.

15 yaşını doldurmuş çocuklar için hangi kurallar geçerli?

15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve yüksek düzeyde gizlilik ayarları ön tanımlı uygulanacak. Ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki bu hesaplarda canlı yayın açılamayacak ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek.

Mesajlaşma tarafında da sınırlama getiriliyor: çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Diğer kullanıcılar, çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek. İçeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulmasına da izin verilmeyecek.

Ebeveynlere ne gibi yetkiler veriliyor?

Ebeveynler, sosyal ağ sağlayıcılarının sunmakla yükümlü olduğu denetim araçlarıyla çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek, kullanım sürelerini sınırlandırabilecek ve ücretli işlemlere izin verebilecek.

Araçların kapsamı ve teknik işleyişi platforma göre farklılık gösterebilir. Denetim aracının gerçekten işlediğini gösteren bir kayıt ve erişim mekanizmasının kurulup kurulmadığı, uygulamada izlenmesi gereken başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Ne zaman yürürlüğe giriyor?

Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek; mevcut hesaplar için yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması gerekecek. Yaşının 15'in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak.

Takvim, sosyal ağ sağlayıcıları için iki aşamalı bir uyum dönemi anlamına geliyor: 1 Kasım 2026'dan itibaren yeni hesap açılışlarında doğrulama yapılacak, mevcut kullanıcı tabanının doğrulanması ise 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanacak.

Neden tartışılıyor?

Tartışmanın merkezinde, koruma amacı ile erişim ve veri kaybı arasındaki denge var. Düzenlemeyi savunan taraf, 15 yaş altı çocukların sosyal ağların tasarımından kaynaklanan risklere karşı korunmasını ve yaş doğrulamada kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğine bakılmasını öne çıkarıyor.

Karşı görüşler ise mevcut hesapların kapatılmasının kullanıcılar açısından içerik, iletişim ve geçmiş veri kaybı anlamına geldiğini; yaş doğrulamanın teknik olarak aşılabilir kalabileceğini dile getiriyor. Uygulama tarafında ise doğrulama altyapısının 1 Kasım 2026 öncesinde kurulması ve mevcut kullanıcı tabanının 31 Mart 2027'ye kadar doğrulanması gerekiyor; bu iki aşamalı takvim, uygulamada başlıca zorluk alanı olarak öne çıkıyor.

Uygulamada çocuk kullanıcıların hangi ölçüde platform dışına ya da doğrulama dışı kanallara yöneleceği, düzenlemenin amaçlanan korumayı sağlayıp sağlayacağı bakımından izlenmesi gereken bir soru olarak duruyor.

Uygulamada nelere dikkat edilmeli?

• Sosyal ağ sağlayıcı müvekkilleri için 1 Kasım 2026 öncesinde doğrulama akışının, e-Devlet Kapısı entegrasyonunun ve hata senaryolarının teknik olarak test edilmesi gerekir.
• Mevcut kullanıcı tabanının 31 Mart 2027'ye kadar doğrulanması için bir takvim ve bilgilendirme planı kurulmalı; doğrulama tamamlanmadan hesap kısıtlaması uygulanacaksa bu, kullanım şartlarında ve aydınlatma metinlerinde açıkça yer almalıdır.
• Yaş doğrulama sürecinde yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesi ilkesine sadık kalınmalı; kimlik verisi toplayan ara akışlar kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
• Çocuk hesapları için varsayılan gizlilik, canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklam yasakları ile sonsuz kaydırma kısıtı, ürün geliştirme süreçlerine teknik gereksinim olarak yazılmalıdır.
• Ebeveyn denetim araçlarının kapsamı, süre sınırlandırması ve ücretli işlem onayı akışları kullanıcıya anlaşılır biçimde anlatılmalıdır.
• Hesabı kapatılan kullanıcılar bakımından itiraz, veri talebi ve bilgilendirme süreçlerinin nasıl işleyeceği baştan belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Sizce bu kural, çocukları koruma amacına ulaşır mı; yoksa kullanıcıları doğrulama dışı kanallara mı yöneltir?

Sosyal ağ sağlayıcıların yükümlülükleri ve çocukların korunmasına ilişkin mevzuat ile idari uygulama, AyLex üzerinde kaynaklarıyla birlikte araştırılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.